Bir Türk Olarak Amerika'da Yaşamak: Beklentiler vs Gerçekler

ABD'de günlük yaşam tek tip değildir. Konut, ulaşım, sağlık, okul, vergi ve çalışma kuralları eyalete ve kişisel duruma göre değişir. İlk günlerde ülke hakkında genel yargılara ulaşmak yerine kendi eyaletinizin resmî kurumlarını ve statünüze ait belgeleri takip edin.

Öncelikli listeniz şu başlıklardan oluşabilir: güvenli bir posta adresi, telefon hattı, banka hesabı, sağlık güvencesi, ulaşım planı, vergi kimlik bilgileri ve göçmenlik bildirimleri. USCIS'ten gelen her belgenin kopyasını saklayın; adres değişikliği gibi yükümlülükleri kendi statünüz için ayrıca kontrol edin.

Kira düzeyi aynı şehir içinde bile mahalleye, ulaşım bağlantısına, bina tipine ve sözleşme süresine göre değişebilir. Başvuru sırasında kimlik, gelir belgesi, kredi geçmişi, referans veya depozito istenebilir. Kredi geçmişi olmayan yeni gelenler için her ev sahibinin uygulaması farklıdır; birkaç aylık kirayı peşin ödeme zorunluluğu varmış gibi genelleme yapılmamalıdır.

Sözleşmede kira artışı, bakım sorumluluğu, aidat, otopark, evcil hayvan, erken çıkış ve depozito iadesi maddelerini okuyun. Okul, güvenlik ve ulaşım değerlendirmesinde yalnız özel puan sitelerine dayanmayın; okul bölgesinin, şehir yönetiminin ve yerel ulaşım kurumunun resmî verilerini de kontrol edin.

ABD'de kredi geçmişi; kredi kartı, konut kiralama, araç veya ev finansmanı ve bazı hizmet depozitolarında etkili olabilir. Ancak tek bir "finansal pasaport" değildir ve her kurum aynı skorlama modelini kullanmaz.

Consumer Financial Protection Bureau, kredi geçmişi olmayan kişilerin teminatlı kredi kartı veya kredi oluşturma kredisi gibi ürünleri inceleyebileceğini belirtir. Ürünün ödemeleri kredi raporlama kuruluşlarına bildirip bildirmediğini sorun. Borcu zamanında ödemek, limite yaklaşmamak, kısa sürede çok sayıda başvuru yapmamak ve kredi raporundaki hataları kontrol etmek temel adımlardır. Kredi skoru oluşturmak için faizli bakiye taşımak gerekmez.

Sağlık planı işveren, Health Insurance Marketplace, eyalet programı veya özel sigorta üzerinden edinilebilir. HealthCare.gov, ABD vatandaşları, ABD uyrukluları ve uygun koşulları karşılayan yasal statü sahiplerinin Marketplace kapsamına girebileceğini açıklar. Medicaid ve çocuk sağlık programlarının kuralları ise gelir, ikamet ve göçmenlik statüsüne göre eyaletten eyalete değişebilir.

Plan seçerken aylık primin yanında deductible, copayment, coinsurance, hizmet ağı ve reçete kapsamını karşılaştırın. Acil servis ile urgent care arasındaki farkı öğrenmek yararlıdır; ancak sağlık riski bulunan bir durumda maliyet kaygısıyla gerekli acil yardımı geciktirmeyin.

Federal vergi beyannamesi gerekliliği; vergi bakımından mukimlik, gelir türü, gelir düzeyi, medeni durum ve başka koşullara bağlıdır. ABD vatandaşı, Green Card sahibi, vergi bakımından mukim yabancı ve mukim olmayan yabancı için aynı form kullanılmayabilir.

IRS her yıl beyan eşiğini, son tarihi ve ilgili formları yayımlar. Vergi iadesi (tax refund), herkese yapılan bir ödeme değildir; dönem içinde kesilen veya ödenen vergi ile hesaplanan yükümlülük arasındaki sonuca ve varsa vergi kredilerine bağlıdır. Eyalet ve yerel vergi yükümlülükleri de ayrıca incelenmelidir.

Bazı bölgelerde otomobil günlük yaşamı kolaylaştırırken New York, Washington DC, Boston, Chicago ve başka şehirlerde toplu taşıma güçlü bir seçenek olabilir. İşe gidiş saati, otopark, sigorta, araç bakımı ve toplu taşıma erişimini birlikte hesaplayın.

Yabancı ehliyetin kullanılabilme süresi ve eyalet ehliyeti için gereken belgeler eyalete göre değişir. "Türk ehliyeti her yerde belirli süre geçerlidir" şeklinde tek bir federal kural yoktur. USAGov üzerinden ilgili eyaletin motorlu taşıt kurumuna ulaşarak yazılı sınav, sürüş sınavı, ikamet ve kimlik şartlarını kontrol edin.

ABD'de çalışabilmek için statünün veya ayrı bir çalışma izni belgesinin ilgili işi yetkilendirmesi gerekir. B-1/B-2 ziyaretçi vizesi çalışma hakkı vermez. İşverene bağlı statülerde işveren, görev ve çalışma yeri değişiklikleri göçmenlik sonucu doğurabilir.

İş ararken ücret, görev, sigorta, izin, fesih ve eyalet iş hukuku koşullarını yazılı teklif üzerinden inceleyin. "At-will employment" birçok eyalette temel yaklaşım olsa da ayrımcılık, ücret, sözleşme ve kamu politikası istisnaları vardır. Her işyerinin yatay, her sektörün aynı veya referansın zorunlu olduğu yönündeki kültürel genellemeler yerine somut iş koşullarına bakın.

Kamu okullarının kayıt alanı, gerekli ikamet belgeleri, dil desteği ve eğitim takvimi okul bölgesine göre değişir. Bir eve karar vermeden önce ilgili school district sayfasından adresin hangi okula bağlı olduğunu ve kayıt koşullarını doğrulayın.

Kütüphaneler, yetişkin eğitim merkezleri, meslek kuruluşları ve yerel toplum merkezleri dil, iş arama ve sosyal uyum açısından yararlı olabilir. Türk toplulukları bazı şehirlerde daha görünür olsa da deneyim kişiden kişiye değişir. Uyum sürecini tek bir "Amerikan kültürü" kalıbına sıkıştırmak yerine bulunduğunuz bölgenin kurumlarını ve insanlarını tanıyın.