USCIS ve NVI: ABD ile Türkiye Başvuru Sistemi Farkları

USCIS (U.S. Citizenship and Immigration Services), ABD İç Güvenlik Bakanlığı içinde göçmenlik yardımı başvurularını ve petisyonları inceler. Statü değişikliği, Green Card, çalışma izni, vatandaşlığa alınma ve birçok işveren ya da aile petisyonu USCIS kapsamındadır. ABD dışındaki vizeyi ise USCIS değil, Department of State bünyesindeki büyükelçilik ve konsolosluklar düzenler.

NVI (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü), Türkiye İçişleri Bakanlığı bünyesinde nüfus kayıtları, kimlik kartı, pasaport, adres, medeni hâl ve Türk vatandaşlığı işlemlerini yürütür. Dolayısıyla iki kurumu "hangisi daha hızlı" diye tek çizgide karşılaştırmak yanıltıcıdır; görevleri, karar türleri ve yasal dayanakları farklıdır.

USCIS'te her form ayrı bir göçmenlik talebini temsil eder. I-130 aile bağını, I-140 belirli istihdam temelli sınıflandırmaları, I-485 ABD içindeki statü ayarlamasını ve I-765 çalışma iznini konu alır. Bir formun onayı, başka bir formun veya konsolosluk vizesinin otomatik onayı değildir.

NVI tarafında da pasaport, kimlik, adres ve vatandaşlık kazanma başvuruları ayrı usullere sahiptir. Örneğin Türk vatandaşlığı başvuruları yurt içinde yetkili valilik, yurt dışında dış temsilcilik üzerinden yürütülebilir; bazı işlemler e-Devlet'ten tamamlanabilirken bazıları fiziksel başvuru gerektirir.

USCIS çevrim içi hesabı, uygun formların elektronik sunulmasına, bildirimlerin görülmesine, bazı kanıtların yüklenmesine ve güvenli mesaj gönderilmesine imkân verebilir. Tüm formlar çevrim içi değildir ve bazı dosyalarda posta yoluyla başvuru ya da fiziksel randevu gerekir.

e-Devlet'teki NVI hizmetleri; adres, kimlik, sürücü belgesi ve çeşitli nüfus kayıt sorgularını tek kapıda toplar. Ancak e-Devlet'te bir hizmetin görünmesi, ilgili işlemin her aşamasının çevrim içi olduğu anlamına gelmez. Her iki sistemde de başvuru türüne ait güncel talimat okunmalıdır.

USCIS, kabul edilen dosya için bir makbuz numarası ve Form I-797C bildirimini kullanabilir. USCIS açıkça I-797C makbuzunun yalnızca bir talebin sunulduğunu gösterdiğini, göçmenlik yardımına uygunluk kararı olmadığını belirtir. Dosya durumu USCIS hesabı, Case Status ve Processing Times araçlarıyla izlenebilir.

NVI vatandaşlık başvurularında da başvuru numarası genel aşamayı sorgulamak için kullanılır. NVI'nin "Vatandaşlık Başvurum Ne Aşamada?" hizmetindeki durum mesajı, nihai karar belgesinin yerini tutmaz. Bildirim ve kararın hangi makamdan geleceği başvuru türüne göre değişir.

USCIS işlem süresi form, ofis, dosyanın niteliği, ek kanıt talebi ve mevcut iş yüküne göre değişir. Bu nedenle I-130, I-485 ve I-765 için tek bir genel süre vermek doğru değildir. USCIS'in Processing Times aracı ilgili form ve ofis seçilerek kontrol edilmelidir.

NVI'de rutin kimlik veya adres işlemiyle Türk vatandaşlığının kazanılması aynı sürece sahip değildir. İlçe nüfus müdürlüğündeki bir işlem ile merkezi inceleme ve başka kurum görüşleri gerektiren vatandaşlık dosyası karşılaştırılmamalıdır. Resmî hizmet sayfası ve başvuru makamının bildirimi esas alınmalıdır.

USCIS'e yabancı dilde belge sunulduğunda, belgenin tamamının İngilizce tercümesi ve tercümanın yeterliliği ile çevirinin doğruluğunu belirten sertifika gerekir. Apostil ise her USCIS formu için otomatik ve genel bir şart değildir; form talimatı ile belgenin kullanılacağı aşama kontrol edilmelidir.

NVI başvurularında yabancı makam belgesinin tasdik, apostil, noter onayı ve Türkçe tercüme ihtiyacı işlem türüne ve belgenin geldiği ülkeye göre değişebilir. "Formula A veya B her ABD dosyasında doğrudan geçerlidir" gibi genel bir kabul kuralı yoktur.

USCIS ücretleri forma, çevrim içi veya kâğıt başvuru biçimine ve varsa ücret muafiyeti ya da indirimine göre değişebilir. Yanlış ücret, dosyanın kabul edilmemesine neden olabilir. Ödeme öncesinde USCIS Filing Fees sayfası ve ilgili form talimatı kontrol edilmelidir.

NVI işlemlerinde harç, değerli kâğıt bedeli veya vatandaşlık hizmet bedeli ayrı hukuki dayanaklara sahip olabilir. Eski bir makbuz tutarını yeni başvuruya uygulamak yerine NVI ve ilgili mali kurumun güncel duyurusu izlenmelidir.

USCIS başvurularında yetkili temsil kullanmak zorunlu değildir. Başvuru sahibi kendi dosyasını sunabilir; temsil varsa yetkili kişi Form G-28 ile kayda girer. Hangi karara itiraz, yeniden açma veya yeniden değerlendirme talebi yapılabileceği karar bildiriminde açıklanır. Her USCIS ret kararının aynı itiraz yolu yoktur.

NVI işlemlerinde vekâletle işlem imkânı ve idari ya da yargısal başvuru yolu da işlemin türüne göre değişir. Karar belgesindeki makam, süre ve başvuru yolu incelenmeden genel bir itiraz şablonu kullanılmamalıdır.