Türkiye'de Yabancılar İçin Çalışma İzni Alma Rehberi

Yabancıların Türkiye'de çalışmaya başlamadan önce çalışma izni veya uygun bir çalışma izni muafiyeti alması gerekir. İkamet izni tek başına çalışma hakkı vermez. Geçerli çalışma izni, genel kural olarak süresi içinde çalışma ve ikamet hakkı sağlar. Ancak geçici koruma, uluslararası koruma başvurusu ve şartlı mülteci statüsü kapsamındaki kişilere düzenlenen çalışma izinleri ikamet izni yerine geçmez. Kişinin koruma veya ikamet statüsü bu nedenle ayrıca kontrol edilmelidir.

Türkiye'de bulunan ve en az altı ay süreli geçerli ikamet izni olan yabancı için yurt içi çalışma izni başvurusu yapılabilir. Başvuruyu işveren veya yetkili temsilcisi e-İzin sistemi üzerinden yürütür. İş sözleşmesi, işyeri kaydı, yabancının kimlik ve mesleki belgeleri ile pozisyona göre istenen diğer kayıtlar çevrimiçi sunulur.

Her ikamet türünün yurt içi başvuruya elverişli olduğu varsayılmamalıdır. Öğrenci, koruma statüsü sahibi veya özel mevzuata tabi yabancılar için farklı kurallar ya da istisnalar bulunabilir.

Yabancı, vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliğine çalışma vizesi başvurusu yapar. Dış temsilcilik tarafından verilen 16 haneli referans numarası Türkiye'deki işverene iletilir. İşveren bu numarayla e-İzin sistemindeki başvuruyu tamamlar.

Çalışma izninin olumlu değerlendirilmesi, dış temsilcilik ve giriş işlemlerini ortadan kaldırmaz. Başvurucu gerekli harç ve vize işlemlerini tamamlar, Türkiye'ye girişten sonra adres kaydı ve işe başlama yükümlülüklerini süresi içinde yerine getirir.

Bakanlık başvuruyu uluslararası işgücü politikası, işverenin mali ve istihdam yapısı, pozisyonun niteliği, yabancının mesleki yeterliliği ve sektör kurallarıyla birlikte değerlendirir. İstihdam ve ücret kriterleri için muafiyetler ile sektöre özel eşikler bulunabilir. Bu nedenle her işveren için değişmez bir çalışan kotası veya tek bir maaş çarpanı varmış gibi hesap yapılmamalıdır. Güncel değerlendirme kriterleri başvuru tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından kontrol edilmelidir.

İlk süreli çalışma izni, sözleşme süresini aşmamak üzere belirli iş, işyeri ve işverene bağlı olarak düzenlenir. Olumlu değerlendirilen ilk izin en çok bir yıl için verilebilir. Aynı işverenle yapılan uzatmalarda mevzuat daha uzun üst sınırlar öngörür. Farklı bir işverene geçiş ise ilk başvuru usulüne göre değerlendirilir.

Mevcut kartın geçerlilik tarihi yeni işverende otomatik çalışma yetkisi oluşturmaz. Yeni işte fiilen çalışmaya başlamadan önce o işverene ve göreve uygun izin alınmalıdır.

Bazı kısa süreli veya özel faaliyetler çalışma izni muafiyeti kapsamında olabilir. Muafiyet, izinsiz çalışma anlamına gelmez ve uygun kategori için resmî başvuru ya da kayıt gerekebilir. Turkuaz Kart ise eğitim, mesleki deneyim, bilimsel katkı, yatırım veya ülkeye katkı gibi ölçütlerle değerlendirilen ayrı bir statüdür. Her yüksek nitelikli çalışan Turkuaz Kartı otomatik olarak alamaz. Geçiş dönemi ve devam koşulları ayrıca incelenir.

1. Yapılacak işin çalışma izni mi, muafiyet mi gerektirdiğini belirleyin.
2. Yurt içi veya yurt dışı başvuru kanalını kişinin mevcut statüsüne göre seçin.
3. İş sözleşmesindeki görev, ücret, işyeri ve süre bilgilerini e-İzin kaydıyla eşleştirin.
4. Diploma, mesleki yetki ve düzenlenmiş meslek şartlarını kontrol edin.
5. İşverenin güncel istihdam ve mali kriterleri karşılayıp karşılamadığını doğrulayın.
6. Onay sonrasındaki harç, vize, giriş, adres kaydı, SGK ve işe başlama adımlarını takip edin.

Eksiksiz belge sunmak olumlu karar garantisi değildir. Değerlendirme yetkisi Bakanlıktadır.